Activatie voor zelfmanagement bij astma en COPD: de waarde van de PAM (‘Patiënten Activatie Meetinstrument’) in de longrevalidatie.

Nieuwe ontwikkelingen in behandeling en zorg (Nederlands)

Steffi Janssen
Basalt Revalidatie, Longrevalidatie
Inleiding/Achtergrond
Het optimaliseren van zelfmanagement en activatie hiertoe is één van de belangrijkste pijlers van longrevalidatie voor mensen met astma of chronisch obstructieve longziekten (COPD). Er is nog weinig bekend over de meetinstrumenten waarmee verbeteringen in de bereidwilligheid tot zelfmanagement over de tijd in kaart kunnen worden gebracht. De Patient Activation Measure (PAM) is een kort en eenvoudig meetinstrument waarmee deze bereidwilligheid gemeten kan worden, maar ervaring hiermee in de patiëntenzorg is beperkt.

Doel
Het doel van deze studie is om de mate van activatie voor zelfmanagement gemeten met de PAM voorafgaande aan en na afloop van een multidisciplinaire longrevalidatie bij patiënten met astma of COPD te bepalen.

Methode
Gegevens zijn prospectief verzameld gedurende een 12-weken durend multidisciplinair longrevalidatieprogramma; bij aanvang en na afloop van de revalidatie werd de patiënten activatie gemeten met de PAM-13 (13 items, score tussen de 0-100 welke in 4 levels getransformeerd kan worden, een hogere score impliceert meer activatie tot zelfmanagement). Andere maten voor zelfmanagement waren instrumenten om informatiebehoefte, gezondheidsgeletterdheid en self efficacy te meten. Daarnaast zijn kwaliteit van leven, angst en depressie en inspanningscapaciteit vastgelegd. Veranderscores (met 95% betrouwbaarheidsinterval) en effect sizes (ES) werden berekend voor alle uitkomstmaten.

Resultaten
In totaal zijn er 70 patiënten geïncludeerd. Hiervan waren en 26 (37.1%) man, met een gemiddelde leeftijd van 63.5 jaar oud. De PAM score nam toe van 51.0 (31.7 – 90.7) naar 55.6 (43.7 – 100), gemiddelde verandering van 6.88 (4.04 – 9.71, ES = 0.57, p≤0.01), waarbij 59.3% van de patiënten het minimaal detecteerbare verschil van 4 punten behaalde of overschreed. De ES was iets kleiner dan de (subschaal)scores van de andere maten voor zelfmanagement. In het algemeen was er gemiddeld genomen een significante verbetering van kwaliteit van leven, angst en depressie, inspanningscapaciteit en het merendeel van maten van en voorwaarden voor zelfmanagement.

Conclusie
Patiënten met astma of COPD laten een vooruitgang zien in activatie tot zelfmanagement gemeten met de PAM na een multidisciplinair longrevalidatieprogramma.
Deel dit op: